Już pod koniec pierwszego roku życia możemy zaobserwować przejawy fizycznego uniezależniania się dziecka od rodziców. Mimo, że są one niewielkie to jednak następują coraz intensywniej stopniowo przechodząc także w próby uniezależnienia psychicznego. Tylko dzięki tym małym kroczkom następującym po sobie od najwcześniejszych etapów rozwoju dziecko będzie w stanie samodzielnie podejmować decyzje oraz poznać swoje oczekiwania w stosunku do innych ludzi, a także oczekiwania innych w stosunku do niego.
Kiedy tak naprawdę dzieci zaczynają oddalać się od rodziców? Czy faktycznie następuje to dopiero w okresie dojrzewania? Okazuje się, że pierwsze przejawy następują bardzo wcześnie bo już w niemowlęctwie. Związane są one z rozwojem umiejętności przemieszczania się przez dziecko.



W okolicach roku, kiedy dziecko orientuje się, że może samo zadecydować gdzie pójść bardziej zaczyna być zainteresowane otoczeniem niż najbliższymi osobami. Musi być jednak spełniony ku temu jeden istotny warunek – dziecko musi być prawidłowo przywiązane do najbliższych mu osób.

Co to oznacza? Musi być pewne, że mimo iż oddala się od rodzica, ten i tak znajdzie się w okolicy kiedy będzie potrzebny. Takie bezpieczne przywiązanie kształtuje się przez okres pierwszego roku życia. Poprzez regularną i właściwą opiekę rodzice zyskują zaufanie dziecka dając mu tym samym poczucie bezpieczeństwa.

Drugi rok życia przynosi zdolność coraz sprawniejszego poruszania się. To pozwala dziecku coraz mniej skupiać się na samej czynności chodzenia, a coraz bardziej na przeszukiwaniu otoczenia. Z tego właśnie względu np. 18 miesięczne dziecko jest bardzo aktywne, rusza wszystko co widzi, biega intensywnie w różnych kierunkach i zdaje się w ogóle nie interesować tym gdzie są jego rodzice. Prawda jest jednak taka, że półtoraroczne dziecko jest jeszcze silnie uzależnione psychicznie od rodziców. Każdy przejaw ich nieobecności powoduje jego niepokój, poza tym jest ono zależne od nich także w aspekcie samoobsługi oraz podejmowania istotnych decyzji życiowych.

Sytuacja zmienia się dopiero po ukończeniu przez dziecko drugiego roku życia. Wtedy to poza uniezależnieniem fizycznym możemy zaobserwować pierwsze próby uniezależnienia psychicznego. Jest to okres kształtowania się autonomii oraz inicjatywy. W tym wieku dziecko staje się świadome podejmowanych decyzji (mimo, że czasem wydają się one irracjonalne)oraz intensywnie walczy o to aby móc za siebie decydować (przykładem może być to sławne „nie” dwulatka). Próby te są jeszcze nieporadne i oczywistym jest, ze dwuletnie dziecko nie jest w stanie poradzić sobie samo w otaczającym świecie.

Należy jednak pamiętać, że pierwsze przejawy autonomii oraz inicjatywy są bardzo istotne w dalszym rozwoju dziecka. To dzięki nim uczy się ono podejmować decyzje, a także dowiaduje się czego może oczekiwać od świata i czego świat oczekuje od niego. Nie należy odbierać dziecku tych niewielkich przejawów własnej woli, a wręcz przeciwnie - wspierać we własnych decyzjach.